Dünya Gazetesi, Friedrich Naumann Vakfı Türkiye TemsilciliÄŸi, Ulusal Ä°novasyon GiriÅŸimi, TÜSÄ°AD-Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu ve Sabancı Üniversitesi Ä°stanbul Politikalar Merkezi’nin iÅŸbirliÄŸi ile Türkiye'nin deÄŸiÅŸik bölgelerinde yerel kalkınmaya yönelik, katılımcı bir anlayışla sürdürülen çeÅŸitli iyi örnekleri belirleyip, ulusal düzeyde toplanacak bir konferansta sunulmalarını ve kitaplaÅŸtırılmalarını saÄŸlamak ve baÅŸarılı örnekleri ödüllendirmek amacıyla baÅŸlatılan çalışma kapsamında düzenlenen Katılımcı Yerel Kalkınmada Ä°yi Örnekler Ödülleri 23-24 Mayıs 2008 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen sunuÅŸların arkasından sahiplerini buldu.

“Katılımcı Yerel Kalkınmada Ä°yi Örnekler Konferansı’’ kapsamında ödül için baÅŸvuran 131 projeden deÄŸerlendirmeye alınan 14 proje arasından seçilen 6 projeye ödül verildi. Sabancı Vakfı stratejik program alanları olarak belirlediÄŸi ‘Kadın’, ‘Engelliler’ ve ’Gençler’ ile ilgili seçilen 3 projeye her biri 10.000 YTL deÄŸerinde olan toplam üç ödül verirken, diÄŸer 3 projeye de Friedrich Naumann Vakfı tarafından görüÅŸ alışveriÅŸinde bulunmak üzere Avrupa Seyahati Ödülü verildi.

Sabancı Vakfı Ödülünü alan Projeler:
•    Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM'lar) Projesi - GAP Bölge Kalkınma Ä°daresi BaÅŸkanlığı
•    ÇEDAM Çocuk Ergen Danışma Dayanışma Merkezi Projesi - ÖzgürlüÄŸünden Yoksun Gençlerle Dayanışma DerneÄŸi (ÖZ-GE DER)
•    Bedensel Engelliler Ayakkabı Ä°malatçılığı ve Biçki DikiÅŸ Atölyesi Projesi - Diyarbakır Sosyal YardımlaÅŸma ve Dayanışma Vakfı
Friedrich Naumann Vakfı Ödülünü alan Projeler:
•    Ardahan Sosyo-Ekonomik Kalkınma GiriÅŸimi
•    Erbaa Yatırım Odaklı Sürdürülebilir Kalkınma Projesi
•    Mersin Ä°novasyon Stratejisi
 
Sabancı Vakfı Ödülü Alan Projelerin Özeti:
Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM’lar) Projesi - GAP Bölge Kalkınma Ä°daresi BaÅŸkanlığı
ÇATOM'larda amaç;  kadınların sorunlarının farkına varmalarına, tanımlamalarına ve çözümü için inisiyatif kullanabilmelerine fırsat yaratmak;  kadınların kamusal alana daha fazla katılımlarını ve kamusal hizmetlerden daha fazla yararlanmalarını saÄŸlamak;  kadın istihdamını ve kadın giriÅŸimciliÄŸini artırmak;  kadını güçlendirerek fırsat eÅŸitliÄŸinin saÄŸlanmasına katkıda bulunmak/cinsiyet dengeli kalkınma sürecini baÅŸlatmak ve bu yolla yerel koÅŸullara uygun, katılımcı toplum kalkınması temelli tekrarlanabilir model/modeller geliÅŸtirmektir. ÇATOM’larda temel ilke kadınlara ne yapacaklarını deÄŸil, hangi koÅŸullarda neler yapılabileceÄŸini göstermektir. ÇATOMlar 1995 yılından itibaren açılmaya baÅŸlamıştır. Halen GAP Bölgesindeki 9 ilde 29 ÇATOM mevcuttur. 

ÇATOM’larda genç kız ve kadınlara sosyal-kültürel eÄŸitim ve saÄŸlık programları, kadın istihdamı ve giriÅŸimciliÄŸini artırmaya yönelik meslek edindirme programları, okul öncesi eÄŸitim programları yürütülmekte; kültürel-sosyal etkinlikler düzenlenmekte;  sosyal destek programları (nüfusa kayıt, resmi nikah, ayni/nakdi yardım, yeÅŸil kart, eÄŸitim bursu vb.) ve sosyal sorumluluk programlarına (eÄŸitime destek kampanyaları, mahalle ve köy çalışmaları, çevre koruma ve aÄŸaçlandırma, saÄŸlık taraması, aşı kampanyası vb.) gönüllülük temelli destek verilmektedir. GeliÅŸmeler paralelinde ÇATOM programları kapsamına çocuklar da dahil edilmiÅŸ, okul öncesi eÄŸitim programları baÅŸlatılmış ve çocuk okuma odaları açılmıştır. SaÄŸlık, bilgisayar, okuma-yazma vb. programlara kısmen de olsa erkekler de dahil edilmektedir. Sosyal destek programları ve kültürel-sosyal etkinliklerle hane bireylerinin tümüne ulaşılmaya çalışılmaktadır. Özellikle son birkaç yıldır ÇATOM’larda her yıl 200’den fazla genç kız ve kadın iÅŸ bularak çalışmaya baÅŸlamakta, 10-15 kadın da iÅŸyeri açarak kendi iÅŸlerini kurmaktadır.    
 
ÇEDAM Çocuk Ergen Danışma Dayanışma Merkezi Projesi - ÖzgürlüÄŸünden Yoksun Gençlerle Dayanışma DerneÄŸi (ÖZ-GE DER)
ÖzgürlüÄŸünden Yoksun Gençlerle Dayanışma DerneÄŸi (ÖZ-GEDER) kapalı infaz kurumları ya da ıslahevlerinde bulunan çocuk ve gençler ile bu kurumlardan tahliye edilen çocuk ve gençler öncelikli olmak üzere risk altındaki tüm çocuk ve gençlere her türlü yardım, destek ve rehberliÄŸi saÄŸlamak amacıyla 1993’ten beri bu alanda çalışan üyeler tarafından yeniden yapılanarak 1999 yılında kurulmuÅŸ bir sivil toplum örgütüdür.  
Çocuk Ergen Danışma Dayanışma Merkezi (ÇEDAM)  Projesi kapsamında kurulan ÇEDAMlar; risk altında olan, sokakta çalışan ve  sosyal tehlike ile karşı karşıya olan, suça itilmiÅŸ yada tahliye olmuÅŸ  çocuk ve gençlerin geçici süre ile rehabilitasyonlarını, topluma yeniden kazandırılmalarını ve doÄŸru hedefler oluÅŸturmalarını saÄŸlamak amacıyla kurulmuÅŸtur. Bu merkezlerde çocuklara yönelik bireysel destek programları oluÅŸturulmakta ve uygulanmaktadır. Risk altındaki çocuk ve gençlerin okul sistemi içinde kalmaları önemsenmekte ve bu doÄŸrultuda gönüllülerden alınan desteklerle ders destek çalışmaları, aileler ve öÄŸretmenlerle de eÄŸitim çalışmaları yürütülmektedir. Bu doÄŸrultuda merkez bünyesinde ailelere ve eÄŸitimcilere yönelik de psikolojik destek ve danışmanlık hizmetleri verilmektedir. Çocuk Ergen Danışma Dayanışma Merkezi, içinde bulunduÄŸu, alt sosyo-ekonomik düzeyin yaÅŸadığı bölgede mahalle sosyal hizmet birimi olarak görev yapmaktadır. Projenin genel amacı; suça yönelme riski taşıyan çocukların toplumsal yaÅŸama aktif ve verimli bir biçimde katılmalarını saÄŸlamak ve onların kanunlarla itilafa düÅŸmelerini önlemektir. 

ÇEDAM, ÖzgürlüÄŸünden Yoksun Gençlerle Dayanışma DerneÄŸinin Çankaya Belediyesi iÅŸbirliÄŸiyle Ekim 2005 te BaÅŸbakanlık Sosyal YardımlaÅŸma ve Dayanışmayı TeÅŸvik Fonu Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamında onaylanarak baÅŸlatılmış ancak proje süresi bitmiÅŸ olmakla beraber halen dernek katkılarıyla devam ettirilmektedir.                 
 
Bedensel Engelliler Ayakkabı Ä°malatçılığı ve Biçki DikiÅŸ Atölyesi Projesi - Diyarbakır Sosyal YardımlaÅŸma ve Dayanışma Vakfı
Türkiye’de, özellikle yerelde, bedensel engelli kiÅŸilerin topluma kazandırılması, kendilerine olan güvenlerini en üst seviyede tutmalarının saÄŸlanması ve kalifiye birer eleman haline getirilerek sosyal ve ekonomik hayata katkı saÄŸlamaları Diyarbakır Sosyal YardımlaÅŸma ve Dayanışma Vakfı’nın önceliÄŸidir. Bedensel Engelliler Ayakkabı Ä°malatçılığı ve Biçki DikiÅŸ Atölyesi Projesi’nin amacı Diyarbakır’da yaÅŸayan bedensel engelli kiÅŸilerin hayata kazandırılmasıdır.

Proje kapsamında bedensel engelli bireyler, gerek kendi çalışma ortamlarında gerekse Vakfıf tarafından düzenlenen sinema, konser, tiyatro gibi kültürel etkinlikler sayesinde  sosyalleÅŸmektedirler. Daha önceleri elinden bir iÅŸ  gelmeyen olarak düÅŸünülen bedensel engelliler ÅŸu anda bir mesleÄŸe sahip ve mesleÄŸini icra ederek sosyal ve kültürel hayata baÄŸlanmışlardır. Proje, baÅŸlangıcında 10-15 kiÅŸi olan kursiyer sayısını, ÅŸu anda 40-45 profesyonel iÅŸçi sayısına çıkararak, yerel ölçekte etkili bir  istihdam potansiyeli oluÅŸturmuÅŸtur. Pazar payının Konfeksiyon ve Ayakkabıcılık  sektörlerine kayması ve bu yönde geliÅŸtirilmesi bedensel engellilere ek gelir ve iÅŸ kazandırmıştır. Ä°mkanlar neticesinde oluÅŸturulan atölyelerde her geçen gün iÅŸgücü kalitesi ve iÅŸçi sayısı artırılmaktadır. Projenin sürdürülebilir faaliyetlerinin asgari 5 yıl devam edeceÄŸi, yapısal kapasitesi  ve bölgenin ekonomik ihtiyaçları göz önüne alındığında, ilerleyen yıllarda engelli kiÅŸilerin yerelde kendi iÅŸlerini kurabilme kapasitelerine ulaÅŸacakları öngörülmektedir.

Kaynak: www.vaksa.org.tr